Yılın sonuna yaklaşırken insan zihni doğal olarak bir muhasebe sürecine girer. Takvim yapraklarının tükenmesi, bireylerde geçmişin değerlendirilmesi ve geleceğe dair beklentilerin şekillenmesi için güçlü bir sembolik çağrışım yaratır. Bu dönemde çoğu kişi başarılarını, eksikliklerini, pişmanlıklarını ve umutlarını gözden geçirir. Ancak bu sürecin nasıl yapıldığı, psikolojik açıdan büyük bir fark yaratır.
Eleştirel ve yıkıcı bir bakış açısı öz saygıyı zedeleyebilir ve motivasyonu düşürebilirken, şefkatli bir yaklaşım bireyin ruh sağlığını korur ve yeni yıl için umutlu bir başlangıç sağlar. Kendine şefkat, kişinin bir arkadaşına göstereceği anlayışı kendine göstermesi, hataların insan olmanın doğal bir parçası olduğunu kabul etmesi ve olumsuz duyguları bastırmadan dengeli bir şekilde fark etmesi anlamına gelir. Bu yaklaşım yıl sonu muhasebesini daha yapıcı hale getirir. Örneğin, “Bu yıl yeterince başarılı olamadım” demek yerine “Bu yıl bazı hedeflerime ulaşamadım ama bu süreç bana önemli şeyler öğretti” diyebilmek şefkatli bakışın bir yansımasıdır.
Bu noktada en etkili yöntemlerden biri kendine teşekkür etme listesidir. İnsanlar çoğu zaman büyük hedeflere odaklanırken günlük yaşamda başardıkları küçük ama anlamlı adımları göz ardı eder. Oysa bu küçük başarılar, öz saygıyı güçlendiren ve motivasyonu artıran en önemli unsurlardır. Bir yıl boyunca düzenli olarak yürüyüşe çıkmak, bir arkadaşın zor zamanında yanında olmak, yeni bir kitap okuma alışkanlığı kazanmak ya da sağlıklı bir beslenme düzeni oluşturmak gibi örnekler, kişinin kendine teşekkür etmesi gereken değerli adımlardır. Bu listeyi hazırlamak bireyin kendine yönelik farkındalığını artırır ve yeni yıl için daha sağlam bir temel oluşturur.
Araştırmalar kendine şefkatle yaklaşan bireylerin daha yüksek yaşam doyumuna sahip olduğunu, depresyon ve kaygı düzeylerinin daha düşük olduğunu ve daha güçlü sosyal ilişkiler kurduğunu göstermektedir. Yıl sonu muhasebesini şefkatle yapmak, bireyin zihinsel sağlığını korur ve geleceğe daha umutlu bakmasını sağlar. Çoğu insan yıl sonunda yapamadıklarına odaklanır ve bilişsel çarpıtmalar nedeniyle küçük başarılarını görmezden gelir. Oysa şefkatli bakış bu çarpıtmaları fark edip dengelemeyi içerir. Spor yapmayı düzenli başaramamış bir kişi birkaç kez denemiş olmasını bile bir adım olarak görebilir. Bu tür bir yaklaşım bireyin kendini daha değerli hissetmesine yardımcı olur.
Yıl sonu muhasebesi aynı zamanda geleceğe hazırlanmak anlamına gelir. Kendine teşekkür listesi yeni yıl için sağlıklı hedefler koymanın temelini oluşturur. Bu hedefler büyük ve ulaşılmaz değil, küçük ve sürdürülebilir olmalıdır. Her gün kısa bir meditasyon yapmak, haftada veya ayda bir yeni bir kitap okumak ya da arkadaşlarla daha sık iletişim kurmak gibi hedefler bireyin yaşamına anlam katar.
Yıl sonu muhasebesi insan zihninde doğal bir süreçtir. Ancak bu süreci eleştirel değil, şefkatli bir gözle yapmak ruh sağlığını korur ve yeni yıl için umutlu bir başlangıç sağlar. Kendine teşekkür etme listesi bu sürecin en somut ve etkili aracıdır. Küçük başarıları görünür kılmak bireyin öz saygısını güçlendirir ve motivasyonunu artırır. Yeni yıl takvimdeki bir değişimden ibaret olabilir ama biz ona yüklediğimiz anlamla zihnimizde yeni bir başlangıç yaratırız. Bu yıl sonu muhasebesinde kendine teşekkür etmeyi unutma!
Uzm. Kl. Psk. Bensu Erkişi
